آشنایی با خصوصیات و زیستگاه چرخ ریسک

چرخ ریسک که در زبان انگلیسی Paridae نامیده می شود، پرنده چابک و زرنگ و از راسته گنجشک سانان می باشد، این پرنده در هر جایی از این جهان پهناور می توان یافت، حتی در تمامی مناطق شهری و روستایی ایران نیز گونه هایی از این چرخ ریسک ها به چشم می خورد. مهم ترین و بارز ترین نشانه برای شناسایی آنها توجه به آواز آنها می باشد. همانطوریکه که هر پرنده ای برای یافتن جفت خود، فرار از دشمنان، اعلام خطر و ... از آواز خاصی بهره می برند، این پرنده دوست داشتنی نیز آوازی مانند دستگاه های چرخ ریسی از خود بروز می دهد که در شرایط مختلف این آواز ها متفاوت خواهد بود.
چکیده مقاله
چرخ ریسک ها دارای نژاد های مختلفی هستند و هر نژادی از رنگ های مختلفی در بدن خود برخوردار است، ولی در حالت کلی می توان گفت که تمامی چرخ ریسک ها از جثه کوچک، نوک کوتاه، سر بزرگ و دم کوتاهی برخوردارند، آنها نیز همانند هر پرنده دیگری در فصل گرما مانند بهار و تابستان شروع به جفت گیری و تخم گذاری می نمایند. آنها اغلب در تنه درختان لانه سازی می کنند و در هر دوره تخم گذاری بین 7 الی 8 تخم می گذارند، آنها پرندگانی غیر مهاجر هستند.

آشنایی با انواع چرخ ریسک ها و خصوصیات ظاهری آنها

چرخ ریسک ها نیز همانند هر پرنده دیگری از گونه های مختلفی برخوردار است و هر گونه ای دارای خصوصیات ظاهری بخصوصی هستند، ولی همانطور که در قسمت ابتدایی مقاله اشاره شد، همگی آنها دارای جثه کوچکی بوده، طول انها بین 10 الی 14 سانتی متر می باشد و وزن آنها معمولا بین 10 الی 11 گرم می باشد. آنها دارای نوکی کوتاه، سری نسبتا بزرگ و بدنی توپر هستند و هر نژادی نیز از رنگ و الگوی خاصی در بدن خود برخوردار است. انواع نژاد های شناخته شده چرخ ریسک ها شامل:
1- چرخ ریسک پشت بلوطی :
این نژاد تحت عنوان تاب لانه نیز شناخته می شود و دارای سر و گردنی زرد رنگ، سینه و پشتی خاکستری رنگ و بال و دمی سیاه رنگ می باشد، هم چنین لکه هایی از رنگ قرمز نیز در بال او وجود دارد. مانند چرخ ریسک دیگری جثه کوچکی داشته و حدود 11 گرم وزن دارد.

2- چرخ ریسک دم دراز :
این گونه دارای دمی بلند به اندازه 6 الی 8 سانتی متر می باشد، پر های بدن او ترکیبی از رنگ های سیاه، سفید، خاکستری و قهوه ای می باشد، از دیگر نشانه های شناخت چرخ ریسک نوک بسیار کوتاه و وجود لایه ای سفید رنگ در فرق سر پرنده است.

3- چرخ ریسک سر آبی :
وجود پرهای آبی، زرد، سیاه و سفید از مشخصه های این چرخ ریسک است، پر های قسمت سینه و زیر شکم به رنگ زرد مایل به سفید است و پر های فرق سر، پشت، بال و دم پرنده به رنگ آبی پر رنگ می باشد، همینطور پرنده دارای طوقی آبی و پر رنگ می باشد و یک خط طولی نیز از نوک پرنده شروع شده و با عبور از چشمان به قسمت پشت سر پرنده ختم می شود.

4- چرخ ریسک زغالی :
این پرنده بر خلاف سایر گونه ها فقط از دو رنگ سیاه و سفید در بدن خود برخوردار است، سر و زیر گردن پرنده دارای پر هایی سفید رنگ بوده و یک نوار سفید رنگ از فرق سر پرنده به پشت او امتداد یافته است، پر های قسمتی از بناگوش و سینه و زیر شکم پرنده سفید مایل به خاکستری بوده و در پشت و بال و دم پرنده پر هایی خاکستری و سیاه می توان مشاهده نمود.

آشنایی با انواع چرخ ریسک ها و خصوصیات ظاهری آنها

از آنجایی که پرنده طاق کمی در برابر سرما و گرسنگی دارد بنابراین مناطقی را برای زندگی انتخاب نموده است که کاملا از لحاظ تغذیه ای پرنده را تامین کرده باشد و از لحاظ دمایی نیز کاملا مرطوب باشد، بنابراین بسیار مناطق شهری و روستایی معتدل، جنگل ها و مراتع مرطوب و خنک زیستگاه بسیاری از این پرنده ها است.
چرخ ریسک از حشراتی مانند موریانه، ملخ، کرم ابریشم ، پروانه و هم چنین میوه ها و دانه های وحشی تغذیه می کند، در فصل زمستان در صورتی که غذا یافت نشود در اثر گرسنگی تلف خواهند شد، بنابراین برخی از گونه ها برای جلوگیری از گرسنگی به خفاش های در حال خواب زمستانی حمله ور شده و از آنها تغذیه می کند. ولی در صورتی که زیستگاه آنها در نزدیکی روستا یا شهر باشد، برای تغذیه از مانده برنج و دانه ها تغذیه خواهند نمود.
گالری عکس
عکس-چرخ-ریسک-1
عکس-چرخ-ریسک-2
عکس-چرخ-ریسک-3
عکس-چرخ-ریسک-4
پیج اینستاگرام
گروه صنعتی اسکندری