پرورش مرغ و طیور گوشتی

نوشته شده در : ۱۳۹۸٫۰۱٫۲۱
هم اکنون جمعیت کشور، در حال افزایش است و متناسب با نیازهای مصرف کنندگان باید تولید محصولات غذایی چون گوشت ( الخصوص گوشت سفید) هم افزایش پیدا کند چون با وجود مزیت های فراوانی مانند تامین پروتئین که در کشور مطرح است، جزو  نیازهای عمومی مصرف کنندگان تلقی می شود.
هدف اصلی از راه اندازی مزارع مرغداری تامین بخشی از سرانه مصرف پروتئین کشور است که پیرو آن تعداد زیادی از افراد بیکار صاحب شغل و درآمد خواهند شد ضمن اینکه کود حاصله صرف تقویت اراضی کشاورزی هم می شود با توجه به افزایش روز افزون جمعیت جهان، افزایش سطح بهداشت،کاهش مرگ ومیر و نیاز روز افزون مردم برای به دست آوردن غذا، تامین مواد غذایی مورد نیاز مصرف کنندگان یکی از مهمترین مسائل روز در کشور است و پرورش دهندگان طیور سهم بزرگی در پوشش دادن این مسئله مهم دارند.
چکیده مقاله
از مهمترین مسائلی که باعث بالا رفتن راندمان تولید در صنعت پرورش پرندگان شده است، بالا رفتن ارزش غذایی گوشت پرندگان ، سالم وبهداشتی بودن گوشت پرندگان ، کاهش زائدات گوشتی پس از کشتار ،قابلیت هضم وجذب بالا ، سرعت رشد سریع ، صرفه جویی در جایگاه و زمین و برگشت سریع سرمایه است.
منظور از پرورش طیور گوشتی این است که جوجه های یکروزه توسط پرورش دهندگان خریداری می شود و پروش آنها مطابق یک برنامه غذایی و بهداشتی  صورت می پذیرد تا بعد از رسیدن به وزن مطلوب آماده کشتار شوند.
جوجه های یکروزه وزنی معادل ۴۲ گرم دارند و بعد از سپری شدن دوره پرورشی که مدت آن ۴۰ تا ۴۲ روز است به ۲٫۵ کیلوگرم می رسند.

دلایل مهم برای پرورش مرغ

پرورش مرغ گوشتی در مقایسه با پرورش احشام و سایر پرندگان امتیازات و خصوصیات منحصر به فرد دارد، و کسانی که در این حرفه فعالیت دارند به صرفه اقتصادی آن واقف هستند. مزیت پرورش مرغ گوشتی به شرح زیر است:
۱- ضایعات گوشت مرغ در مقایسه با سایر منابع گوشتی چون چهارپایان کمتر است ، به طوری که مقدار ضایعات در گوشت گوسفند حدود ۵۰٪ و در مرغ حدود ۲۵٪ برآورد شده است.
۲- قابلیت هضم و جذب گوشت مرغ راحتر و  بهتر از سایر منابع پروتئینی است .
۳- پرورش مرغ به راحتی انجام می پذیرد و می توان در محیط های کوچکتر، تعداد زیادی از آنها را پرورش داد.
۴- سرعت رشد مرغ در مقایسه با سایر احشام چند برابر بیشتر است به طوری که  وزن گیری یک جوجه یک روزه بعد از گذشت ۴۲ روز کامل می شود و آماده کشتار است در حالی که این مدت برای چهارپایانی چون گوسفند غیر ممکن است.
۵- ضریب تبدیل جیره غذائی گوشت سفید در مقایسه با گوشت قرمز  بیشتر است. مثلا در مرغ های اصلاح شده این ضریب بین ۲ تا ۲٫۲ درصد، ولی در گوساله و گاو بین ۰٫۶ تا ۰٫۹ درصد است.

انتخاب محل مناسب برای راه اندازی مرغداری: نهایت دقت خود را به کار ببرید تا مزارع پرورشی خود را در محل مناسبی احداث کنید جایی که با هیچ مزرعه پرورش طیور نزدیکی نداشته باشد ولی از مراکز مرتبط دیگر چون کشتارگاه،  جوجه کشی و مراکز فرآوری ضایعات طیور فاصله نداشته باشد.

جایگاه: توجه داشته باشید که ساختمان مرغداری باید از حداقل استانداردهای لازم برخوردار باشد مثل:
۱- جهت ساختمان شرقی غربی باشد.
۲- محل نصب هواکش ها به نحوی باشد که به خاطر وزش جریان های هوایی شدید چون باد و طوفان هیچ اختلالی در عملکرد آن‌ها به وجود نیاید.
۳- از سایر  مزارع پرورش طیور به اندازه ۱٫۵ تا ۲ کیلومتر فاصله داشته باشد.
۴- اگر ظرفیت سالن‌های پرورشی به صورت واحدهای ۵۰۰۰ قطعه‌ای باشد، نه تنها شرایط بهداشت و تغذیه آنها به نحو احسن مدیریت می شود بلکه ، اختلاف جریان هوا، رطوبت ، گرما در نقاط مختلف سالن را به کمترین مقدار خواهد رسید.
پرورش مرغ گوشتی
« پرورش مرغ گوشتی »

تجهیزات اولیه برای راه اندازی مرغداری

قبل از ارائه توضیح درباره تجهیزات لازم است که یادآوری کنیم، برای داشتن یک واحد مرغداری صنعتی باید حتما تعداد ۱۰  تا ۱۵ هزار قطعه مرغ  داشته باشید تا شرایط لازم را برای اخذ مجوز و برآورد سود سازماندهی کنید. هر واحد تولیدی نباید امکانات ضروری همچون آب، برق و گاز را داشته باشد و تامین همه این موارد در گرو دوری و نزدیکی واحدهای مرغداری به منابع انرژی است که اگر فاصله زیادی وجود داشته باشد، طبیعتا هزینه های تولید افزایش می یابد. تجهیزات گرمایشی و سرمایشی از دیگر ملزومات راه اندازی سالن پرورشی است که هزینه های بسیار زیادی را طلب می کند. در صورت عدم تهیه هرکدام از آن‌ها، راه اندازی مرغداری متوقف و با مشکل مواجه می شود. واحد صنعتی را متوقف می‌کند. این موارد مهم عبارتند از:
پروانه تاسیس : برای احداث ساختمانها و تاسیسات تمامی واحد های صنعتی مثل دامداری و مرغداری و ارائه نقشه ساختمان ، پرورش دهندگان نیاز به گرفتن مجور دارند.
پروانه بهره برداری : مجوزی است که پس از احداث سوله و تاسیسات طرح ،برای  بهره برداری از واحد های صنعتی به پرورش دهندگان داده می شود.
هر واحد مرغداری بسته به نوع تولید و حجم فرآوری ها به زمین احتیاج دارد. زمینی که حتما در خارج از شهر باشد و فاصله آن با سایر واحدهای صنعتی به اندازه ۱٫۵ تا ۲ کیلومتر حفظ شود. پرورش دهندگانی که مساحت زمین شان کمتر از یک هکتار باشد، به هیچ عنوان، شرایط گرفتن مجوز را از طرف سازمان جهاد و کشاورزی دریافت نمی کند.
هزینه یک هکتار زمین در حاشیه شهرهای قیمت های متفاوتی دارد. بسته به شهر محل سکونت ممکن است بین ۵۰ تا بالای صد میلیون مغایرت داشته باشد ضمن اینکه در محل زمین مورد نظر باید حداقل ضوابطی که از طرف سازمان جهاد برای اجرای پروژه ارائه می شود،رعایت شود. این ضوابط خاص عبارتند از:
داشتن حداقل سه کیلومتر فاصله با مناطق روستایی و شهری و هر منطقه مسکونی که به واحد تولیدی نزدیک است.
داشتن حداقل فاصله یک کیلومتری با سایر مراکز نگهداری دام و پرندگان گوشتی
داشتن حداقل فاصله دو کیلومتری با سایر مراکز نگهداری دام و ماکیان داشتی
احراز استعلام مثبت و کسب مجوزهای لازم برای شروع فعالیت از طرف سازمان ها ذیربط

رعایت نکات لازم و ضروری قبل از ورود جوجه ها

با به اجرا دراوردن یک برنامه مدیریتی مشخص و موثر می توانید شرایط بهتری را برای ورود جوجه ها آماده کنید. مدیریت برنامه های غذایی و بهداشتی با تفکیک گروه های سنی راز موفقیت بسیاری از پرورش دهندگان است که شما هم می توانید از تجربه آنها برای سازماندهی و بهبود عملیات مزرعه داری بهره مند شوید.

نکات مهمی وجود دارد که رعایت آنها به هنگام جوجه ریزی، از ضروریات امر پرورش است که در قسمت بعدی شرح مختصری در باره آنها ارائه کرده ایم.
از تحویل و توزیع  درست جوجه‌ها در بسترهای پرورشی مطمئن شوید.
مبادا جعبه های نقل و انتقال را که حاوی جوجه های یک روزه است، روی هم انباشته کنید چون دمای سالن هایی که مادر مصنوعی در آنها وجود دارد بیشتر از ۳۰ درجه سانتی گراد است و موجبات خفه شدن آنها را فراهم می کند.
جعبه‌هایی که حاوی جوجه های یک روزه است به آرامی و با احتیاط کامل در نزدیکی آبخوری و دانخوری ها تخلیه کنید.
هر جوجه ای که به هنگام نقل و انتقال آسیب دیده است، را از سایر جوجه ها جدا کنید و در صورت درمان پذیری آنها را مداوا کنید در غیر این صوت ممکن است علائم دیگری که نشانگر بیماری آنهاست، وجود داشته باشد و باید از گله پرورشی حذف شوند.
بهتر است که جوجه‌ها را در اطراف مادرهای مصنوعی نگهداری کنید تا حرارت و روشنایی لازم را از آنها دریافت کنند.
پس از استقرار جوجه ها در سالن های متمرکز، وضعیت آنها را برای دستیابی به منابع آب و غذا و همچنین قرار گرفتن آنها در زیر مادهای مصنوعی کنترل کنید چون جوجه ها در روزهای اول درک درستی از تامین غذا ندارند و ممکن است در اثر دور شدن از منبع حرارتی دچار سرما زدگی شده و تلف شوند.
جوجه ها در سالن پرورشی
« جوجه ها در سالن پرورشی »

شرایط اصولی برای تراکم جوجه‌ریزی

اگر می خواهید در پایان دوره پرورشی ، راندمان تولید به سطح بالاتری برسد به ضروریات اصلی پرورش مثل رسیدگی به رشد و تغذیه ، بهداشت و حفظ سلامتی آنها در فضای کافی توجه کنید در غیر این صورت و در اثر تراکم بیش از حد ممکن است شرایط  و کیفیت مطلوبی برای ادامه رشد نداشته باشند. تامین فضای کافی برای هر پرنده یکی از ضروریات تراکم جوجه ریزی است که، بسته به نوع سالن پرورشی و ابعادی که دارد. وزن جوجه ها به هنگام ریزش شرایط آب و هوا و فصل جوجه ریزی متفاوت است مثلا در فصل تابستان که شدت گرما زیاد است، از ریزش جوجه ها در سالن های پرورشی جدا خودداری کنید چون تهویه سالن های پرورشی، به سختی امکان پذیر می شود مگر اینکه از سیستم های قوی و مجهزی برای تولید سرما و بهبود تهویه سالن استفاده کنید. فراموش نکنید که به دست آوردن شرایط مطلوب در گرو تثبیت این فاکتورهای ضروری است.

شرایط نگهداری سالن ها برای نگهداری جوجه ها

برای اینکه بتوانید بستر پرورشی جوجه ها در شرایط بهتری فراهم کنید به این موارد مهم توجه کنید.
کنترل رطوبت : سطح رطوبت داخل سالن باید بین 50 الی 70 درصد باشد تا جوجه ها شرایط بهتری برای استقرار داشته باشند. اگر بستر پرورشی خشک باشد و یا هوای داخل آن به گرد و خاک آلوده باشد موجب دهیداره شدن جوجه های می شود و تنفس هوای پر از گرد و غبار اندام تنفسی آنها را به خطر می اندازد. درست است رطوبت نسبی بالاتر استرس جابجایی جوجه ها را کاهش داده ولی چنانچه سطح رطوبت افزایش پیدا کند باید با دستگاه های تهویه ساز از نشت آن در داخل بستر جلوگیری کنید چون قارچ ها و باکتری های بیماری زا فرصت پیدا می کنند تا تکثیر شوند و خسارات جبران ناپذیری ناشی از بیماری های عفونی و مرگ جوجه ها به بار می آید.

بالا بردن تعداد آبخوری ها برای جوجه یکروزه: روز اول  و ضمن ورود جوجه‌ها به داخل سالن، آب تازه و کافی در اختیار آنها بگذارید. به ازاء هر 1000 قطعه باید 6 عدد آبخوری لازم است تا برای آنها قابل دسترسی باشد. نهایت تلاش خود را به کار ببرید تا همیشه آب داخل آبخوری ها را کنترل کنید. آب تازه، نیمه گرم و عاری از هر نوع آلودگی در ظرف های ضدعفونی شده مواردی است که هر روز باید در برنامه کاری افرادی که در مزرعه کار می کنند، بگنجانید.
بعد از گذشت دو روز آبخوری های سینی دار را از کف بستر جمع آوری کنید و از نیپل هایی استفاده کنید که از سقف آویزان است و ارتفاع آن با پشت جوجه برابر است. این بهترین حالت برای توزیع آب است و از هدر رفتن آن جلوگیری می کند.
مدیریت دانخوری ها: در روزهای اول از دانخوری های بشقابی استفاده کنید تا جوجه به راحتی از آن تغذیه کنند. به ازاء هر 1000 قطعه 18 ال 20 عدد دانخوری کفایت می کند. در روزهای آتی از دانخوری هایی استفاده کنید که ارتفاع آن از سطح بستر کمی بالاتر باشد تا ضمن تغذیه، جوجه ها باعث ریخت و پاش دان در داخل محوطه نشوند. کنترل مرتب داخل دانخوری و اطراف آن برای عدم وجود دان، مقدار غذایی که در داخل دانخوری ها ریخته می شود،عدم کپک زدگی دان و کهنه بودن آن مواردی است که همه روز توجه مضاعفی باید نسبت به آن داشته باشید تا از بیماری های باکتریایی، عفونی و مسمومیت و تلف شدن جوجه ها جلوگیری کنید.
مدیریت بستر: کف بستر باید از پوشال چوب، تکه های کاغذ یا کاه خرد شده پوشانده شود تا مانع لیز خوردن جوجه ها شود. ضمن اینکه شکم جوجه های تازه متولد شده به سطح زمین نزدیک تر است و باعث بروز بیماری های عفونی می شود. برای پوشش دادن سطح بستر هرگز از تراشه چوب سفت و یا چوب‌ریز استفاده نکنید چون ممکن است به بدن آنها صدمه وارد شود. خاک اره‌ هم برای این کار مناسب نیست چرا که گرد و خاک دارد و اگر جوجه ها بخورند در اثر تجمع آن چینه دان شان سوراخ و موجب تلف شدن آنها می شود.
مراقب باشید تا جوجه ها به‌ بیماری آسپرویلوز، مبتلا نشوند این در حالتی اتفاق می افتد که بستر آن ها پوسیده شده و دچار کپک زدگی شود.اگر می خواهید آنها دچار تاول سینه، سوختگی سینه و قرمزی و سوختگی مفصل خرگوشی که باعث تحلیل رفتن وزن جوجه می شود و ارزش لاشه آنها را پاین می آورد، از بستر نرم با کیفیت مناسب،استفاده کنید. پوشال پودر شده، مرطوب و یا بستری که از کلوخه های خشک مهیا شده است ، سلامت آنها را به خطر می اندازد. بستری مناسب است که دارای 30 الی 35 درصد رطوبت باشد و از کف زمین به اندازه 5 الی 7 سانتیمتر فاصله داشته باشد. به هیچ عنوان از بسترهای کهنه استفاده نکنید چون ممکن است قارچ ها، باکتری های بیماری زا و انگل های خارجی در آن مستقر شده باشند تا ضمن ورود جوجه های تازه وارد به آنها حمله ور شوند.
مدیریت نوردهی و روشنایی: در روزهای اول سعی کنید خاموشی مطلق نداشته باشید و بعد از گذشت یک هفته زمانی را به خاموشی اختصاص دهید که  به تاریکی عادت کنند تا در شرایطی که قطعی برق اتفاق می افتد، مانع تجمع شان نشود چون ممکن است ترکم بیش از باعث خفگی جوجه شود. نمی کنند که باعث خفگی شان می شود.البته شدت تاریکی نباید در حدی باشد که نتوانیم وضعیت آنها را کنترل کنیم.

مدیریت تهویه و هوادهی: هر چقدر که جوجه ها رشد می کنند به اکسیژن و تهویه بیشتری احتیاج خواهند داشت. عدم کیفیت ورود هوای تازه و ضعف تویه مناسب برای خروج گازهای خطرناکی چون آمونیاک و دی اکسید کربن که ناشی از دفع فضولات و تنفس آنهاست می تواند شرایط رشد و مقاومت بدن آنها را تحت تاثیر قرار دهد پس مراقب کارکرد سیستم های تهویه سالن باشید و مرتبا کیفیت هوای داخل سالن را کنترل کنید.
پیج اینستاگرام
گروه صنعتی اسکندری