آموزش پرورش غاز و جوجه کشی از تخم غاز

نوشته شده در : ۱۳۹۸٫۰۵٫۱۶

غاز از جمله پرندگان آبدوست و از دسته مرغابی سانان است. با توجه به این که پرنده و تخم های غاز قیمت مناسبی در بازار دارند افراد بسیاری به پرورش این پرنده روی می آورند. در پرورش این پرنده باید دقت کنید که حتما باید در محیط نگه داری استخر وجود داشته باشد. زیرا جفت گیری غازها در آب انجام می گیرد. عمق استخر با توجه به جثه غازها نباید کمتر از یک متر باشد.

 

تشخیص جنسیت با توجه به آواز خواندن جنس نر این پرنده و صرفه اقتصادی پرورش آن اهمیت دارد. جنسیت جوجه غازهای یک روزه را می توانید از روی رنگ منقارشان تشخیص دهید. جوجه غازهای نر یک روزه منقار زرد یا نقره ای و جوجه غازهای ماده منقار خاکستری سبزه یا تیره دارند.

در 3 هفته اول حیات ، جوجه های غاز به سرما بسیار حساس هستند. در 3 روز اول باید دما در حدود 36-34 درجه سانتی گراد تنظیم شود. و در پایان هفته اول به 32 درجه سانتی گراد کاهش یابد. در پایان هفته دوم دما محیط را می توانید تا 24 درجه کاهش دهید.

چکیده مقاله

غازها را می توانید در محیط های بسته و یا باز پرورش دهید. این پرنده در مناطق شمالی ایران مانند شالیزارها به راحتی قابل پرورش است. همچنین می توانید این پرنده را همراه با سایر جانداران مانند ماهی ها پرورش دهید. باید دقت کنید که اگر در محیط بسته غازها را پرورش می دهید تهویه مناسب هوا را در آن تعبیه کنید.

در پرورش غاز باید نکات بهداشتی را رعایت کنید. وجود رطوبت در بستر محل نگه داری ، پرورش غیر همسن و دادن جیره غذایی در محیط باز می تواند منجر به بروز بیماری در این پرنده شود. رعایت بهداشت در پرورش توام با ماهی ضروری است زیرا بروز بیماری های انگلی در این نوع پرورش بسیار شایع است.

معمولا غازها در محیط های طبیعی از علوفه ، کاه ، حشرات و غذاهای محلی تغذیه می کنند. در سه هفته اول پرورش جوجه کشی می توانید از جیره های غذایی پیش دان به صورت کرامبل یا پلت ریز استفاده کنید. مقدار این جیره ها حدود 2.5 تا 2.7 کیلوگرم و مقدار آب 7 تا 8 لیتر است. پس از هفته چهارم مقدار کنسانتره 25 درصد کاهش و مصرف علوفه افزایش پیدا می کند. جیره استاندارد غاز شامل 20-18 درصد پروتئین و 2800 تا 3050 کیلوکالری انرژی در هر کیلوگرم جیره است.

شاید سوالی که در ذهن بیشتر شما خوانندگان عزیز باشد این است که چرا پرورش غاز ؟ چون :

۱- هر چقدر که برای پرورش غاز گوشتی پول خرج کرده باشید تماما بعد از سه ماه به شما باز می گردد.

۲- سرعت رشد هر جوجه غاز 40 گرمی آنقدر زیاد است که در پایان دو ماهگی به 2500 گرم می رسد  یعنی 60 برابر وزن اولیه رشد می کند.

۳- هر غاز تخمگذار تا پایان سال می تواند نزدیک به 280 عدد  تخم تولید کند. وزن  تخم به 60 گرم می رسد و  گرم ارزش غذایی بسیار زیادی  زیادی دارد.

۴- مقاومت بدنی غازها به حدی است که اگر به بهداشت محل زندگی آنها رسیدگی کنید، درگیر بیماری خاصی نمی شوند .

۵- مهمترین ویژگی تغذیه غاز نسبت به سایر پرندگان خانگی چون  مرغ این است که می توانند از جیره‌هایی با الیاف خام  چون انواع سبزیجات  و علف ها یا هر مواد غذایی از قبیل جلبک، گیاهان آبزی که در آب هم یافت می شوند، هم تغذیه کند یعنی لازم نیست هزینه زیادی را برای جیره غذایی آنها صرف کنید. البته این به خاطر این است که قدرت چشایی و بویایی غاز آنقدر ضعیف است که طعم و مزه غذا او را از نخوردن باز نمی دارد.

پرورش و جوجه کشی غاز
« پرورش و جوجه کشی غاز »

آموزش جوجه کشی غاز

غاز از جمله پرندگانی است که در محیط باز تخم گذاری نمی کند و در زمان تخم گذاری باید مکان های مناسبی را به صورت آشیانه برای آن درست کنید. با توجه به این که غاز به کاه علاقه دارد می توانید داخل این آشیانه ها کاه بریزید. غازها با استفاده از کاه و علوفه برای خود لانه می سازند و تخم ها را در داخل آن ها قرار داده و مخفی می کنند.

در هنگام تخم گذاری غازها باید تغذیه آن ها را با کلسیم و ویتامین ها تقویت کنید که همین امر باعث سفتی پوسته تخم این پرنده می شود. به همین دلیل در جوجه کشی طبیعی نیز غاز مادر با رفتن به داخل آب پرهای خود را مرطوب کرده و آب را به روی تخم ها منتقل می کند. در جوجه کشی مصنوعی نیز رطوبت دستگاه بسیار بیشتر از رطوبت جوجه کشی سایر پرندگان می شود.

افراد با تجربه در مورد جوجه کشی غاز توصیه می کنند که تخم ها را 24 ساعت پس از تخم گذاری در داخل دستگاه قرار دهید. به این 24 ساعت خواب نطفه گفته می شود. همچنین می توانید تخم ها را با استفاده از نانوسل ضدعفونی کنید. بر اساس تجربه این افراد نگه داری بیش از 48 ساعت باعث کهنه شدن تخم های نطفه دار شده و راندمان را تا 50 درصد کاهش می دهد.

طول مدت جوجه کشی برای انواع غازها حدود 30 روز است. حرارت مرحله ستر حدود 37.8 درجه سانتی گراد و رطوبت بین 55 تا 65 درصد است. در مرحله هچر حرارت تا 37.5 درجه سانتی گراد کاهش یافته و رطوبت به 80 تا 90 درصد می رسد.

تغذیه غازها چگونه انجام می پذیرد؟

جوجه غازها همانند جوجه های سایرپرندگان در اولین روز زندگی نیازی به تغذیه ندارند زیرا می توانند از ذخیره زرده که در داخل بدن آن ها باقی مانده است استفاده کنند. اما هنگامی که به سالن های سربسته برای پرورش منتقل می شوند جیره غذایی آن ها هم تغییر پیدا می کند.

یک نکته مهم در پرورش غازها این است که جوجه ، نیمچه و پرنده های بالغ غاز را می توان به صورت تلفیقی هم پرورش داد اما باید برای هر کدام جیره های غذایی خاصی را در نظر گرفت. پرورش تلفیقی را می توان در سالن ها یا چراگاه ها هم انجام داد.

جیره های غذایی انواع مختلف غازها در سنین مختلف چه تفاوتی باهم دارند؟ اصلی ترین تفاوت آن ها به مواد تشکیل دهنده آن ها یعنی چربی ، پروتئین و غیره بستگی دارد که از لحاظ کیفی وکمی باهم تفاوت دارند.

تغذیه غازها در دوران جوجه کشی همانند سایر پرندگان اهلی مثل بوقلمون و اردک متفاوت است. نگهداری غازها زمانی صرفه اقتصادی دارد که این پرنده را بتوان در مراتع پر آب وعلف نگهداری کرد زیرا با این کار پرنده می تواند مواد غذایی مورد نیاز خود را به صورت طبیعی به دست بیاورد. لازم به ذکر است که هزینه مواد غذایی از اصلی ترین هزینه های مربوط به نگهداری و پرورش غاز است. این پرندگان آبدوست قادر هستند در همه فصول سال به غیر از زمستان که دمای هوا به شدت کاهش پیدا می کند ، در چراگاه ها زندگی کنند.  اما در زمستان باید آن ها را در سالن ها که دمای مناسبی دارند نگهداری کرد و تغذیه آن ها را به صورت دستی انجام داد.

هنگامی که غازها در مراتع و چراگاه های سرشار از علوفه نگهداری می شوند لزومی به تغذیه دستی آن ها وجود ندارد. اما اگر در مزرعه هایی که علوفه در آن ها کم است باید باید به صورت دستی هم تغذیه شوند.

در هفته نخستی که جوجه غازها از تخم ها خارج شده اند می توان از جیره های غذایی مخصوص جوجه ماکیان برای تغیذه آن ها استفاده کرد. جوجه های غاز رشد سریعی دارند و در هر هفته بین 220 تا 250 گرم رشد می کنند. بنابراین با توجه به رشدی که دارند باید جیره غذایی آن ها افزایش پیدا کند.

یک نکته مهم در در نظر داشته باشید. اگر می خواهید جوجه هایتان سریع تر رشد کنند بهتر است آن ها را در سالن ها نگهداری کنید. زیرا جوجه هایی که به صورت متمرکز در سالن ها نگهداری می شوند رشد بیشتری نسبت به جوجه غازهایی دارند که در چراگاه ها پرورش داده می شوند. اما در این صورت هزینه مواد غذایی مورد نیاز برای پرورش جوجه ها به مقدار قابل توجهی افزایش پیدا می کند.

در زمستان هایی که دما شدیدا کاهش پیدا می کند و چاره ای جز نگهداری جوجه غازها در سالن وجود ندارد می توان از علوفه خشک و دانه هایی نظیر گندم ، ذرت وجو برای تغذیه جوجه ها استفاده کرد. جوجه غاز ها برخلاف جوجه های سایرماکیان هیچ علاقه ای به خوردن علوفه سیلو شدن ندارند و جز در مواقع اضطراری نباید از علوفه سیلو شده در تغذیه آن ها استفاده کرد.

در تغذیه غازها باید مقدار مواد غذایی استفاده شده را هم در نظر داشته باشید. 60 قطعه غاز در هر هفته 50 کیلوگرم علوفه می خورند. به علاوه این که هر قطعه غاز کوچک در 24 ساعت به 250 گرم کنسانتره نیاز دارد. به یک نکته اساسی باشد توجه کنید.

غازها دوست دارند که در روزها استراحت کنند و شب ها چرا کنند به همین دلیل باید چراگاه مورد نظر را به نورافکن تجهیز کنید. و اما یک نکته دیگر که باید حتما آن را رعایت کنید این که برای هر 400 قطعه غاز باید یک سیلوی 2 تنی برای نگهداری مواد غذایی کنسانتره شده ایجاد کنید. از سنگ ریزه ها می توانید برای تامین کلسیم مورد نیاز جوجه غازها استفاده کنید. به همین دلیل باید سنگریزه های سخت را در ظرف های دیگری هم بریزید و در اختیار جوجه غازها قرار دهید.

تغذیه غازها
« تغذیه غازها »

برای پرورش غاز در خانه چه محلی مناسب است؟

غازها دوست دارند در فضای باز به چرا مشغول باشند  این کار باعث می شود تا به هنگام جوجه کشی تخم های نطفه دار بیشتری تولید کنند  ولی اگر مجبور به نگهداری آنها در فضای بسته هستید، حتما در ترکیب غذایی آنها  از مولتی ویتامین استفاده کنید تا بنیه قوی تری داشته باشند و در برابر ویروس های بیماری زا آسیب پذیر نباشند.

یک جای  سرپوشیده که بتواند از پرنده در برابر نور مستقیم خورشید یا هوای خیلی گرم تابستان، برف و باران  و هوای سرد زمستان محافظت کند کافی است. نکته بسیار مهم در مورد مکان استراحت غازها خشک بودن آشیانه است یعنی سعی کنید هر چند روز یک بار محل زندگی آنها را ضدعفونی کنید چون اگر جایشان مرطوب و هوا گرم باشد ، عوامل ویروسی باعث تکثیر باکتری های بیماری زا می شوند و سلامت آنها را به خطر می اندازند.

البته برای ضدعفونی کردن محل نگه داری غازها ، می توانید هر چند روز یک بار هم  پس از اطمینان نسبت به خشک بودن بستر مقداری آهک بپاشید و روی آن را با علوفه های خشک بپوشانید تا هیچ اثری از رطوبت و بستر سازی باکتری ها باقی نماند.

جوجه کشی به روش طبیعی از غاز

در جوجه کشی طبیعی از خود مولدین برای گرم کردن تخم های نطفه دار استفاده می کنند و بعد از گذشت 28 الی 35 روز ( با توجه به نژادی که نگهداری می کنید) جوجه ها سر از تخم بیرون می آورند.

بستر تخم گذاری غاز باید چه شرایطی داشته باشد؟

برای تخم گذاری تهیه لانه های کوچک که داخل  آن با پوشال گندم  یا سایر علف های خشک پر شده است کفایت می کند. توجه داشته باشید که  اگر  غازها جایی برای تخمگذاری نداشته باشند علاقه ای برای تولید تخم نخواهند داشت.

شرایط لازم برای جوجه کشی طبیعی غاز

- بستر غاز ها باید خشک و عاری از رطوبت باشد.

- خوراندن داروی ضد انگل به مولدین قبل از جفتگیری و تولید تخم

- استفاده از پودرهای ضد عفونی کننده برای انگل های خارجی

- گذاشتن همه تخم ها در یک زمان مشخص به زیر پرنده مادر تا فاصله بیرون آمدن جوجه ها از تخم زیاد نباشد در غیر این صورت پرنده مادر بعد از به دنیا آمدن جوجه ها ، علاقه ای برای ماندن در لانه و خوابیدن روی تخم های دیگر را نخواهد داشت.

- گذاشتن آب و غذای کافی در اطراف لانه

نکته ای که قابل توجه است، پایین آمدن راندمان تخمگذاری  و ادامه چرخه جوجه کشی است چرا که اگر خود مولدین درگیر جوجه کشی باشند تا چندین ماه مشغول بزرگ کردن جوجه ها خواهند بود و تمایلی به تولید مثل و تخمگذاری نخواهند داشت.

پیج اینستاگرام
گروه صنعتی اسکندری